Murad xaç abidəsi

Göyçə ma­ha­lı­ Basarkeçər ra­y­o­nu Subatan və Çaxırlı (Qı­­zıl­bulaq) kən­d­ləri ilə sər­həddə

Basarkeçər ra­yonu 11.06.1969-cu ildən–Vardenis

Memarlıq

Çaxırlı kəndi ilə sərhəddə yer­ləşən Mu­rad xaç abidəsi Azərbaycan ta­ri­xinə aid zən­gin maddi–mə­də­ni irs olan abi­­dənin üzə­ri­nə erməni ele­mentləri əlavə olu­nub, ermə­niləşdirilib.

Qədim alban tarixinin izləri bu ərazidə bir çox yerlərdə var. Çaxırlı kəndi ilə sər­həddə yerləşən Murad xaç abidəsi bun­la­rın ən qədimidir. Qrabar əlifbası ilə ya­zılan Alban Türklərinin yaşamasından bəhs edən xaç daşı kimi burada III-V yüzillərə təsadüf edən müxtəlif abidələr də mövcuddur. Albanlardan sonra Su­batan kəndinin bünövrəsi XVII əsrin ortalarında (1850-1860) Mayıllılar tayfa­sının başçısı Kərbəlayı Şıxəli kişi tərəfindən qoyulmuşdur. O, Çaxırlı kəndin­dən qohumları olan 8 ailə ilə birlikdə çıxaraq indiki Subatan kəndini özləri üçün yaşayış yeri seçmişdir. Kən­din adı yarandığı ilk gündən 1988-ci ilin dekabrına kimi iki dəfə dəyişdiril­mişdir.[i]

Murad xaç daş abidəsi ilə ya­naşı burada xal­­­çaçılıq da ge­­niş yayılıb. İrə­van xalça­çı­lıq mək­tə­binin "Zən­gə­zur", Şir­van xal­çaçı­lıq mək­təbinin bir çox nümu­nə­ləri və digər xalça növ­ləri şəxsi evlər­də to­xunub, döv­lətə təhvil ve­rilib. İndi er­mə­nilər bu xal­çaları dünyaya erməni əsərləri kimi təqdim edirlər.